Spekslag

Spekslag of Dominicusstede

dominicusstede

Uitzicht op de Spekslag.

In Voorst aan de Grensweg (nr.1) of voorheen genaamd Voortsestraat lag de hoeve Bartels, dat vroeger ook werd aangeduid als Dominicusstede. Dit zou een hoeve zonder boederij in eigendom van Bergh zijn geweest, maar ook zijn verbonden aan Stakenborg.

Tot de Dominicusstede behoorde mogelijk een stuk grond genaamd Spekslag. Dit stuk grond, met name het stuk “4e pand spekslag”, is gepacht geweest door ’t Goet Seesink. Verder is het stuk grond allodiaal verkocht aan Gerlich Seesink.

Het stuk grond grenst aan één zijde aan de Ziegenbeek, die ook wel de Twee-Herigebeek wordt genoemd, omdat het de grens vormde tussen de gebieden van de Heren van Wisch en de Heren van Bergh. De Ziegenbeek is nu een smal beekje, maar had in de jaren 1600 – 1750 een breedte van 4 á 5 meter. Het 4e pand Spekslag is vermoedelijk het stuk links gezien vanaf de Ziegenbeek.

De stukken waaruit blijkt dat is gepacht en of allodiaal verkocht  zijn:

  • Transcriptie van het gedeelte inzake de pacht en alodiaal verkocht.

Het Verpondingskohier_Gendringen_1658-1662

— 5 — 8                  Dominekens stede
betaelt het 4e deel

nota dat in Dominekens stede
gehoort een weijde van omtrent
2 mergen welck aen Gerlich Sesinck
voor allodiaal is verkocht ’t selve haer executie te coumuniren alsoo
dit stedeken tot leen is gemaekt voor t’goedt Staeckenborch

  • Transcriptie van een brief inzake mindering van pacht in 1672.

Bergh 4394-1673

 

Aen den Hooch Greaffelijck Ex[cellen]tie  Gravinne tot den Bergh, Marquise van Bergen op Zoom, Genadige Regierende  Vrouwe

Remonstreren in aller onderdanigheijt Geerlich Sesinck pachter van Speckslach onder Silvolde, Gerrit Ernckvelt pachter van Saelmincks panden nevens Bluckslach onder Voorst gelegen, hoe dat sij luiden door platselijcke invagien van Ceulsche en Munstersche Troupes de Anno 1672 hebben moeten wijcken en vluchten van hare wooningen, also dat sij voorn[oemd]e: weijden en hoijgronden niet hebben connen gebruijcken, en na dato in den nasomer deselve met overvloedigen regen sijn overstort geworden, niet een gras-spier genoten en nochtans in tegenwoordigheijt van den rentmde Raet, worden geconstringeert om betaelinge te doen, soo is, dat supplianten daer toevlucht nemen bij U Hooch Graeffelijcke Extie bidden en versoecken een genadige remissie en quitslach, op dat de gesamentlijcke boulieden niet ten eenemale mogen geruineert werden sullen verobligeert wesen, Godt Almachtigh van herten voor U Hooch Graeffel: Extie te bidden en smeken, dat deselve in langduiren[de] prosperiteit mach heerschen en regeeren,

                                               Sulcx doende

  • De Carta van Huis Bergh uit 1754
spekslag tekening
tekst spekslag
  • Pachtrekeningen

Pachtrekening op naam van Steven Seesink in 1773.

Daarna komt het stuk Spekslag terug op diverse pachtrekeningen op naam van Frederik Elshof in de periode van 1775 – 1791. Vanaf 1792 staat de pacht op naam van Jan Elshof 1814 en na diens het overlijden op naam van Johannes Iltink tot 1823.

Frederik Elshof is de zwager van Steven Seesink en is overnemer van ’t Goet Seesink in 1775.  Jan Elshof is de zoon van Frederik Elshof. Johannes Iltink is getrouwd met Hendrina Venderbosch, schoonzus van Steven Seesink.
Op de laatste pachtrekeningen stond “4e pand Spekslag met regt tot het poten van 100 roede tabaksland en 12 vademen turf”

Pachtrekening Steven Seesink uit 1773.

3e gerff – garf of schoof, ofwel een bundel koren. Elke 3e schoof moest naar het Huis Bergh
daeler – (daalder, afkorting dal) = 1,5 gulden [de rechtse kolom vermeldt het geld in guldens]
vadem – turf of hout heeft als afmeting: 3,50 X 0,80 X 0,20 meter
martini – St. Martinus, een veelgebruikte vaste betaaldag, te weten 11 november, de Katholieke feestdag van de heilige Martinus
opstuijvers – een toeslag van stuivers
mistregt – mestrecht, recht om mest te gebruiken
feitpenn – feitpenninggen of veitpenningen

Vademen – lengtemaat, oorspronkelijk de afstand tussen rechter- en linkerhand bij zijwaarts gestrekte armen
Roede (ook: roe) is een oude oppervlaktemaat en een oude lengtemaat (zie roede), die van plaats tot plaats verschilde.

Kaarten met het stuk grond Spekslag over de periode van 1823 tot en met 2011.

Op de kaart uit 2011 staat de locatie in rood aangegeven.

Advertentie uit de Arnhemse Courant uit 1875 inzake de verkoop van de weide het Spekslag.

Krant 1875

Kaart van het Muggenpad, Sporkstede, Bergerslag, Ramaker, Nagelslag, Tuenderslag, Nieuweslag, Klootslag, Spekslag opgenomen in Gemeente Wisch Sectie C